Brent-ის ფასი $100-ს გადასცდა, ამერიკული საფონდო ინდექსები კი მკვეთრად დაეცა

Brent-ის ნავთობი ერთ დღეში 7%-ით გაძვირდა და ბარელზე 100.69 დოლარამდე ავიდა, რადგან წითელ ზღვაში ორ საუდის არაბეთის ტანკერზე თავდასხმამ ახლო აღმოსავლეთიდან მიწოდების კიდევ ერთი მარშრუტი დააყენა რისკის ქვეშ. ფასმა დღის განმავლობაში 102 დოლარსაც მიაღწია, მაშინ როცა რამდენიმე კვირით ადრე 72 დოლარზე ქვემოთ იყო.

ნავთობის გაძვირებამ ამერიკული საფონდო ბაზარიც დააზარალა. S&P 500 1.2%-ით დაეცა, Dow Jones-მა 506 პუნქტი დაკარგა, Nasdaq კი 2.2%-ით შემცირდა. საწვავის მაღალი ფასი ავიაკომპანიების, გადამზიდავების, მწარმოებლებისა და მომხმარებლების ხარჯს ზრდის, ამიტომ ენერგეტიკული გაძვირება მხოლოდ ნავთობკომპანიებს არ ეხება.

იმავე დღეს Tesla-ს აქცია 14.5%-ით გაიაფდა სუსტი მოგების გამოქვეყნების შემდეგ, Alphabet-ის ფასი კი მოსალოდნელზე უკეთესი შემოსავლის მიუხედავად 7.1%-ით შემცირდა. ორივე კომპანიას საფონდო ინდექსებში დიდი წონა აქვს, ამიტომ მათმა ვარდნამ მთლიან ბაზარზეც მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა. ნავთობის გაძვირებასა და ტექნოლოგიური აქციების შემცირებას ერთ სავაჭრო დღეს დაემთხვა.

ნავთობის ფასი ინფლაციაზე რამდენიმე გზით მოქმედებს. პირველი არის ბენზინი; შემდეგ მოდის ავიაბილეთი, სატვირთო გადაზიდვა, პლასტმასი, ქიმიური პროდუქტი და თითქმის ყველა საქონელი, რომელსაც ტრანსპორტირება სჭირდება. აშშ-ში ჩვეულებრივი ბენზინის საშუალო ფასმა გალონზე 4.09 დოლარს მიაღწია, ერთი თვით ადრე კი 3.93 დოლარი იყო.

მაღალი ინფლაციის შიშმა საპროცენტო განაკვეთების მოლოდინიც შეცვალა. ბაზარი ფედერალური რეზერვის მომდევნო შეხვედრაზე განაკვეთის ზრდას 36%-იან ალბათობას აძლევდა, ერთი კვირით ადრე ეს მაჩვენებელი დაახლოებით 12% იყო. მაღალი განაკვეთი იპოთეკას, ბიზნესსესხსა და აქციების შეფასებას ერთდროულად აძვირებს ან ამცირებს.

მოკლე შეჯამება: $100-იანი ნავთობი ერთდღიანი ბაზრის რყევაზე მეტია — ის წარმოების ფასს, მომხმარებლის ბიუჯეტს, ინფლაციასა და ცენტრალური ბანკის გადაწყვეტილებას უკავშირდება. მთავარი კითხვა არის, აღდგება თუ არა უსაფრთხო გადაზიდვა სწრაფად. თუ მიწოდების რისკი გაგრძელდა, ენერგიის მაღალი ფასი ეკონომიკურ ზრდასაც შეანელებს და ფასების შემცირებასაც გაართულებს. განსაკუთრებით დაზარალდებიან ენერგიის იმპორტიორი ქვეყნები და მცირე ბიზნესი, რომელსაც გაძვირებული ხარჯის მომხმარებელზე სრულად გადატანა არ შეუძლია.