ნავთობი $100-ს გადასცდა და Wall Street ერთ თვეში ყველაზე მძიმედ დაეცა

Brent-ის ნავთობი ერთ დღეში 7%-ით გაძვირდა და ბარელზე 100.69 დოლარამდე ავიდა, რადგან წითელ ზღვაში ორ საუდის არაბეთის ტანკერზე თავდასხმამ ახლო აღმოსავლეთიდან მიწოდების კიდევ ერთი მარშრუტი დააყენა რისკის ქვეშ. ფასმა დღის განმავლობაში 102 დოლარსაც მიაღწია, მაშინ როცა რამდენიმე კვირით ადრე 72 დოლარზე ქვემოთ იყო.

ნავთობის გაძვირებამ Wall Street-საც დაარტყა. S&P 500 1.2%-ით დაეცა, Dow Jones-მა 506 პუნქტი დაკარგა, Nasdaq კი 2.2%-ით შემცირდა. საწვავის მაღალი ფასი ავიაკომპანიების, გადამზიდავების, მწარმოებლებისა და მომხმარებლის ხარჯს ზრდის, ამიტომ ენერგეტიკული შოკი მხოლოდ ნავთობკომპანიების ამბავი არ არის.

იმავე დღეს Tesla-ს აქცია 14.5%-ით დაეცა სუსტი მოგების შემდეგ, Alphabet-ის ფასი კი 7.1%-ით შემცირდა, მიუხედავად მოსალოდნელზე უკეთესი შემოსავლისა. ორივე კომპანია ინდექსში დიდი წონით შედის, ამიტომ მათი ვარდნა მთლიან ბაზარს აძლიერებს. ენერგიისა და ტექნოლოგიური აქციების ზეწოლა ერთ სავაჭრო დღეში გაერთიანდა.

ნავთობის ფასი ინფლაციაზე რამდენიმე გზით მოქმედებს. პირველი არის ბენზინი; შემდეგ მოდის ავიაბილეთი, სატვირთო გადაზიდვა, პლასტმასი, ქიმიური პროდუქტი და თითქმის ყველა საქონელი, რომელსაც ტრანსპორტირება სჭირდება. აშშ-ში ჩვეულებრივი ბენზინის საშუალო ფასმა გალონზე 4.09 დოლარს მიაღწია, ერთი თვით ადრე კი 3.93 დოლარი იყო.

მაღალი ინფლაციის შიშმა საპროცენტო განაკვეთების მოლოდინიც შეცვალა. ბაზარი ფედერალური რეზერვის მომდევნო შეხვედრაზე განაკვეთის ზრდას 36%-იან ალბათობას აძლევდა, ერთი კვირით ადრე ეს მაჩვენებელი დაახლოებით 12% იყო. მაღალი განაკვეთი იპოთეკას, ბიზნესსესხსა და აქციების შეფასებას ერთდროულად აძვირებს ან ამცირებს.

მოკლე შეჯამება: $100-იანი ნავთობი ერთდღიანი ბაზრის რყევაზე მეტია — ის წარმოების ფასს, მომხმარებლის ბიუჯეტს, ინფლაციასა და ცენტრალური ბანკის გადაწყვეტილებას უკავშირდება. მთავარი კითხვა არის, აღდგება თუ არა უსაფრთხო გადაზიდვა სწრაფად. თუ მიწოდების რისკი გაგრძელდა, ენერგიის მაღალი ფასი ეკონომიკურ ზრდასაც შეანელებს და ფასების შემცირებასაც გაართულებს. განსაკუთრებით დაზარალდებიან ენერგიის იმპორტიორი ქვეყნები და მცირე ბიზნესი, რომელსაც გაძვირებული ხარჯის მომხმარებელზე სრულად გადატანა არ შეუძლია.