კონგოს ებოლამ აშშ-ის კრიტიკული მინერალების გეგმა შეაფერხა — კობალტის გარიგებები გადაიდო

კონგოში ებოლას სწრაფმა გავრცელებამ ჯანმრთელობის კრიზისთან ერთად ქვეყნის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ეკონომიკური შეთანხმებაც შეაფერხა. Reuters-ს ოთხმა ინფორმირებულმა წყარომ უთხრა, რომ ეპიდემია აშშ-ის მხარდაჭერილი მინერალების პარტნიორობის გაფართოებაზე მოლაპარაკებებსა და მასთან დაკავშირებული კომპანიების მუშაობას აგვიანებს.

არსებული მაღაროები არ გაჩერებულა, მაგრამ ახალი პროექტების მომზადება გართულდა. კარანტინისა და გადაადგილების შეზღუდვების გამო მიმწოდებლები, კონსულტანტები და ინვესტორები ვიზიტებს დებენ; კომპანიებს თანამშრომლების ქვეყანაში შეყვანა და გამოყვანაც უჭირთ. ერთი ამერიკული კომპანიის შეფასებით, ასეთი ლოგისტიკური შეფერხება პროექტის ვადას გადაწევს.

ივნისში ვაშინგტონში დაგეგმილი შეხვედრა, სადაც ამერიკული კომპანიების კონგოს პროექტებით დაინტერესება უნდა განეხილათ, გადაიდო. ივლისის შემოწმებაც გაუქმდა, რადგან რამდენიმე მნიშვნელოვანი პარტნიორი აშშ-დან ვერ ჩავიდა. მოლაპარაკებების ნაწილი პარიზსა და ბრიუსელში გადაიტანეს, თუმცა დიპლომატიური წყაროს მიხედვით პარტნიორობის განვითარება მაინც შეფერხებულია.

ეს შეთანხმება 2025 წელს გაფორმდა და მიზნად კონგოს სპილენძისა და კობალტის რესურსებში ამერიკული ინვესტიციის გაზრდას ისახავს. აშშ ცდილობს, ელექტრომობილებისთვის, ბატარეებისთვის, ელექტროქსელებისა და თავდაცვითი ტექნოლოგიისთვის საჭირო მასალების მიწოდება მხოლოდ ჩინეთზე დამოკიდებული არ იყოს. კონგო მსოფლიოში კობალტის უდიდესი და სპილენძის მეორე უდიდესი მწარმოებელია; ქვეყანაში ასევე არის გერმანიუმის, ლითიუმისა და ტანტალის მნიშვნელოვანი მარაგი.

კობალტის საბადო ადგილზე ყოფნა საკმარისი არ არის. ახალი მაღაროს გასახსნელად საჭიროა გეოლოგიური კვლევა, დაფინანსება, გარემოსდაცვითი ნებართვა, ტექნიკა, გზები და მადნის დამუშავების არხი. ამ პროცესის თითოეულ ეტაპზე უცხოელი ინჟინრის, ბანკის, იურისტისა და მიმწოდებლის ჩართულობა შეიძლება იყოს საჭირო. ამიტომ მოგზაურობის შეზღუდვა დღესვე წარმოებას არ აჩერებს, მაგრამ მომავალ მიწოდებას აგვიანებს.

ეპიდემიის მასშტაბი რისკს ამძაფრებს. WHO-ს მონაცემით, 15 ივლისისთვის კონგოში Bundibugyo-ს ტიპის ებოლას 2,124 დადასტურებული შემთხვევა და 828 სიკვდილი იყო აღრიცხული. ინფექცია 46 ჯანდაცვის ზონაში გავრცელდა, ყველაზე მეტად კი იტურის პროვინცია დაზარალდა. კონფლიქტი, იძულებით გადაადგილებული მოსახლეობა და ჯანმრთელობის სერვისზე შეზღუდული წვდომა დაავადების კონტროლს კიდევ უფრო ართულებს.

აშშ-ის საელჩომ მოქალაქეებს კონგოში ნებისმიერი მიზეზით მოგზაურობისგან თავის შეკავება ურჩია და გააფრთხილა, რომ ვირუსთან კონტაქტის შემთხვევაში საკუთარი ხარჯით 21-დღიანი კარანტინი შეიძლება დასჭირდეთ. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი ამბობს, რომ ეპიდემიის შეკავებასა და მინერალების პარტნიორობის განვითარებაზე ერთდროულად მუშაობს, მათ შორის ლობიტოს სატრანსპორტო დერეფნის მიმართულებით.

მოკლე შეჯამება: კონგოს მაღაროები ჯერ მუშაობს, მაგრამ ებოლამ ახალი ინვესტიციისთვის აუცილებელი შეხვედრები, ვიზიტები და სპეციალისტების მოძრაობა შეაფერხა. თუ კრიზისი დიდხანს გაგრძელდება, შედეგი მხოლოდ გადადებული კონტრაქტი არ იქნება — აშშ-ის მიწოდების დივერსიფიკაციაც შენელდება და ბატარეებისა და სხვა ტექნოლოგიებისთვის საჭირო მინერალებზე გლობალური დამოკიდებულება კვლავ რამდენიმე მოთამაშეზე დარჩება.