ევროკავშირის ქვეყნები გაყინული რუსული აქტივების გამოყენების გეგმას უბრუნდებიან

ევროკავშირის რამდენიმე ქვეყანა უკრაინის დასაფინანსებლად გაყინული რუსული სახელმწიფო აქტივების გამოყენების განახლებულ გეგმას უჭერს მხარს. იდეა დიდი თანხის მობილიზებას ჰპირდება, მაგრამ გადაწყვეტილება სამართლებრივ, ფინანსურ და დიპლომატიურ რისკებს ერთდროულად ეხება.

ომის შემდეგ დასავლეთის იურისდიქციებში რუსეთის ცენტრალური ბანკის რეზერვების დიდი ნაწილი გაიყინა. გაყინვა ნიშნავს, რომ მფლობელი ფულს ვერ იყენებს, თუმცა საკუთრება ავტომატურად მასპინძელ ქვეყანას არ გადაეცემა. სწორედ ამიტომ აქტივის ძირითადი თანხის ჩამორთმევა მის მიერ გამომუშავებული მოგების გამოყენებაზე უფრო რთულია.

მხარდამჭერები ამბობენ, რომ აგრესორმა უკრაინის განადგურების ფასი უნდა გადაიხადოს და გაყინული რესურსი სესხის უზრუნველყოფად ან პირდაპირ დახმარებად შეიძლება იქცეს. მოწინააღმდეგეები კი სუვერენული იმუნიტეტის დარღვევასა და მომავალ სასამართლო დავებზე მიუთითებენ.

ფინანსური ბაზრისთვის ნდობის საკითხიც მნიშვნელოვანია. ცენტრალური ბანკები რეზერვებს უცხოურ ვალუტაში იმიტომ ინახავენ, რომ მათ უსაფრთხოდ და ლიკვიდურად მიიჩნევენ. თუ სახელმწიფოები იფიქრებენ, რომ პოლიტიკური კონფლიქტისას საკუთრება მარტივად ჩამოერთმევათ, რეზერვების სხვა ვალუტაში ან ოქროში გადატანა შეიძლება დააჩქარონ.

ამიტომ ყველაზე რეალისტური მოდელები აქტივის მოგებას, მრავალმხრივ გარანტიას ან მომავალ რეპარაციასთან დაკავშირებულ სესხს იყენებს. ასეთი სტრუქტურა უკრაინას ფულს უფრო სწრაფად აძლევს და ძირითადი აქტივის დაუყოვნებლივ კონფისკაციასთან შედარებით სამართლებრივ რისკს ამცირებს.

გეგმის ხარისხი თანხის ოდენობით მარტო ვერ შეფასდება. საჭიროა საერთო ევროპული სამართლებრივი საფუძველი, ზარალის განაწილების წესი და მკაფიო პასუხი, რა მოხდება სამშვიდობო შეთანხმების ან სასამართლოს განსხვავებული გადაწყვეტილების შემთხვევაში.

მოკლე შეჯამება: გაყინული რუსული რეზერვების გამოყენება უკრაინას დიდ დახმარებას მისცემდა, მაგრამ გაყინვა და საკუთრების ჩამორთმევა სამართლებრივად ერთი რამ არ არის. ყველაზე მდგრადი გზა შეიძლება აქტივის შემოსავალს ან გარანტირებულ სესხს დაეყრდნოს. ევროკავშირმა წინასწარ უნდა განსაზღვროს სამართლებრივი საფუძველი, შესაძლო ზარალის გამნაწილებელი და სამშვიდობო შეთანხმების შემდეგ მოქმედების წესი. ასევე საჭიროა სრული საჯარო გამჭვირვალობა, სად დაიხარჯება მიღებული თანხა და კონკრეტულად ვინ გააკონტროლებს მის სწორ და მიზნობრივ გამოყენებას.