ევროპის გაზის მარაგი 13-წლიან მინიმუმზეა — ზამთრის ფასი ამინდზე ჩამოეკიდა

ევროპის გაზსაცავებში მარაგი ბოლო 13 წლის ამ პერიოდის ყველაზე დაბალ ნიშნულზეა და ზამთრის წინ ფასის ახალი რყევის რისკს ქმნის. პრობლემა დღესვე გაზის გაქრობას არ ნიშნავს, მაგრამ ცივი ამინდის ან მიწოდების შეფერხების შემთხვევაში უსაფრთხოების ბუფერი ჩვეულებრივზე მცირე იქნება.

გაზსაცავი ზაფხულში შედარებით იაფად შეძენილ საწვავს ინახავს და ზამთარში, როცა გათბობის მოთხოვნა იზრდება, ქსელს აწვდის. დაბალი საწყისი მარაგი ნიშნავს, რომ ევროპას სეზონის განმავლობაში მეტი იმპორტი დასჭირდება და მომწოდებლის ფასზე ნაკლები არჩევანი ექნება.

რუსულ მილსადენებზე დამოკიდებულების შემცირების შემდეგ ევროპა თხევად ბუნებრივ გაზს უფრო ხშირად ყიდულობს. LNG გემით მოდის და მსოფლიოს სხვა მყიდველებთან კონკურენციას ექვემდებარება. აზიაში ძლიერი მოთხოვნა ან გემების მარშრუტის შეფერხება ევროპულ ფასს სწრაფად ზრდის.

მაღალი გაზის ფასი მხოლოდ გათბობის გადასახადი არ არის. ის ელექტროენერგიას, სასუქს, ქიმიურ წარმოებასა და ენერგიაზე დამოკიდებული ქარხნების კონკურენტუნარიანობასაც ეხება. მთავრობებს შეიძლება ოჯახების დახმარება დასჭირდეთ, რაც დამატებით საბიუჯეტო ხარჯს ქმნის.

შემდეგი კვირების მთავარი მაჩვენებლებია საცავების შევსების ტემპი, LNG-ის მიწოდება და ამინდის პროგნოზი. თუ მარაგი სწრაფად მოიმატებს, რისკის პრემია შემცირდება; თუ შევსება შეფერხდება, ბაზარი ზამთრის დეფიციტს ფასში უფრო ადრე ჩადებს.

საცავის საერთო პროცენტი ყველა ქვეყანას ერთნაირად არ იცავს. მნიშვნელობა აქვს, სად მდებარეობს მარაგი, რამდენად სწრაფად შეიძლება მისი ქსელში გაშვება და აქვს თუ არა მეზობელ ქვეყანას საკმარისი მილსადენის კავშირი. რეგიონული შეზღუდვის გამო გაზი შეიძლება ევროპაში არსებობდეს, მაგრამ საჭირო ადგილამდე დროულად ვერ მივიდეს.

კომპანიებს შეუძლიათ რისკის ნაწილი წინასწარი კონტრაქტით, ენერგოეფექტიანობითა და ალტერნატიული საწვავით შეამცირონ. სახელმწიფოსთვის ყველაზე იაფი დაცვა ხშირად მოხმარების შემცირებაა: უკეთ იზოლირებული შენობა ყოველ ზამთარს ნაკლებ გაზს მოითხოვს და საგანგებო სუბსიდიაზე დამოკიდებულებასაც ამცირებს.

მოკლე შეჯამება: ევროპის დაბალი გაზის მარაგი ახლავე დეფიციტს არ ნიშნავს, მაგრამ ცივი ზამთრისა და LNG-ის შეფერხების მიმართ სისტემას უფრო მგრძნობიარეს ხდის. უსაფრთხოება დამოკიდებულია შევსების ტემპზე, იმპორტის მრავალ წყაროზე, ქვეყნებს შორის კავშირსა და მოხმარების შემცირებაზე. მხოლოდ საცავის საერთო პროცენტი სრული სურათი არ არის.