აშშ-ის სასამართლომ Google-ს AdX-ის გაყიდვა არ დაავალა

აშშ-ის ფედერალურმა მოსამართლემ ლეონი ბრინკემამ იუსტიციის სამინისტროს მოთხოვნა უარყო და Google-ს AdX სარეკლამო ბირჟის იძულებით გაყიდვა არ დაავალა. ვირჯინიის სასამართლომ აქტივის გაყოფის ნაცვლად საქმეში შეთავაზებული ქცევითი შეზღუდვების უმეტესობა მიიღო. გადაწყვეტილება Alphabet-ის სარეკლამო ტექნოლოგიურ ბიზნესს ერთიან სტრუქტურად ტოვებს.

AdX არის ავტომატიზებული ბირჟა, სადაც გამომცემლები ვებგვერდზე სარეკლამო სივრცეს ყიდიან და რეკლამის განმთავსებლები მას აუქციონის წესით იძენენ. გარიგება მომხმარებლის მიერ გვერდის ჩატვირთვისას, წამის მცირე მონაკვეთში სრულდება. გამომცემლები ამ ბირჟაზე განხორციელებული ოპერაციებისთვის Google-ს 20%-იან საკომისიოს უხდიან.

ბრინკემამ 2025 წლის აპრილში დაადგინა, რომ Google-მა უკანონოდ შეინარჩუნა მონოპოლია გამომცემლების სარეკლამო სერვერებისა და სარეკლამო ბირჟების ბაზრებზე. სასამართლომ ასევე უკანონოდ მიიჩნია გამომცემლის სერვერის AdX-თან მიბმა. იუსტიციის სამინისტრომ და რამდენიმე შტატმა საქმე 2023 წელს აღძრა და ამ ქცევით კონკურენტებისა და გამომცემლების დაზიანებაზე მიუთითა.

აშშ-ის მთავრობა ამტკიცებდა, რომ წინა დარღვევების გამო Google-ს AdX-ის მართვის უფლება აღარ უნდა ჰქონოდა. კომპანია პასუხობდა, რომ გაყიდვა ტექნიკურად რთული იქნებოდა, ხანგრძლივ გარდამავალ პერიოდს მოითხოვდა და მომსახურების მუშაობას დაარღვევდა. მოსამართლემ საბოლოოდ სტრუქტურულ დაშლაზე ნაკლებად მკაცრი საშუალებები აირჩია.

გადაწყვეტილება Google-ისთვის მნიშვნელოვანი გამარჯვებაა, მაგრამ ის წინა სამართლებრივ დასკვნას არ აუქმებს. კომპანია კვლავ უნდა დაემორჩილოს სასამართლოს მიერ მიღებულ ქცევით მოთხოვნებს, ხოლო გამომცემლებისა და კონკურენტების მდგომარეობა ამ წესების შესრულებაზე იქნება დამოკიდებული. დავის ეკონომიკური მნიშვნელობა დიდია, რადგან საკომისიოს მცირე ცვლილებაც კი ციფრული რეკლამის მრავალმილიარდიან ბაზარზე მოქმედებს.

მოკლე შეჯამება: სასამართლომ Google-ს AdX-ის გაყიდვა არ დაავალა და ქცევითი შეზღუდვები არჩია, თუმცა სარეკლამო ტექნოლოგიების ბაზარზე დადგენილი უკანონო მონოპოლიები ძალაში დარჩა. Google ბიზნესის ძირითად სტრუქტურას ინარჩუნებს. მთავარი გაურკვევლობაა, რამდენად ეფექტიანად გახსნის ახალი წესები ბაზარს გამომცემლებისა და კონკურენტებისთვის.