ტრამპი ამბობს, რომ ტარიფებმა Michigan გააძლიერა — ბიზნესები და მომხმარებლები სხვა ფასს ხედავენ

აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა Michigan-ში General Motors-ის საწარმოს სტუმრობისას განაცხადა, რომ ტარიფებმა ამერიკული ავტომრეწველობა გააძლიერა და შტატის ეკონომიკა აყვავდა. თუმცა ადგილზე არსებული ბიზნესები, ეკონომიკური მაჩვენებლები და თვით მისი ზოგი მხარდამჭერიც უფრო რთულ სურათს აღწერს: იმპორტის გადასახადებმა წარმოების ფასი და ყოველდღიური ხარჯები გაზარდა.

ტარიფი უცხოეთიდან შემოტანილ საქონელზე დაწესებული გადასახადია. მას საზღვარზე ამერიკული იმპორტიორი იხდის, შემდეგ კი ხარჯს პროდუქტის ფასში, საკუთარი მოგების შემცირებაში ან მომწოდებელთან მოლაპარაკებაში ანაწილებს. ამიტომ ტარიფი მხოლოდ უცხო ქვეყნისთვის გაგზავნილი ჯარიმა არ არის — მისი ნაწილი ადგილობრივ ბიზნესსა და მომხმარებელსაც ხვდება.

Michigan-ის ავტომრეწველობა განსაკუთრებით მგრძნობიარეა, რადგან მანქანა ერთ ქვეყანაში თავიდან ბოლომდე აღარ მზადდება. ნაწილები აშშ-სა და Canada-ს საზღვარს წარმოების სხვადასხვა ეტაპზე რამდენჯერმე კვეთს. კანადურ ნაწილზე გადასახადი შეიძლება ამერიკაში აწყობილი ავტომობილის თვითღირებულებასაც ზრდიდეს, მიუხედავად იმისა, რომ საბოლოო პროდუქტზე ამერიკული ბრენდის სახელი წერია.

ტრამპის ადმინისტრაციამ Canada-ს წინააღმდეგ ახალი იმპორტის გადასახადები აამოქმედა და ზოგი საქონლისთვის 50%-იანი ტარიფიც დაგეგმა. ამავე დროს, ავტომწარმოებლებს ნაწილების გადასახადზე შეღავათი გაუგრძელა, რაც თავად წარმოების რთულ რეალობას აღიარებს. GM-მა ვიზიტს პატივი უწოდა, მაგრამ ავტომწარმოებლები დიდი ხანია ამბობენ, რომ ტარიფები მათ ხარჯს ზრდის.

ტარიფს გრძელვადიანი მიზანიც შეიძლება ჰქონდეს: კომპანიას ადგილობრივი ქარხნის აშენება აიძულოს და მიწოდების ჯაჭვი უცხოეთზე ნაკლებად დამოკიდებული გახადოს. მაგრამ ქარხნის აშენებას წლები სჭირდება, ხოლო მაღალი ფასი მომხმარებელს დაუყოვნებლივ ხვდება. პოლიტიკის შეფასება უნდა ეყრდნობოდეს ახალ სამუშაო ადგილებს, რეალურ ინვესტიციას, წარმოების მოცულობასა და ოჯახების დანახარჯს ერთად.

მოკლე შეჯამება: Michigan-ის შემთხვევა აჩვენებს, რომ ტარიფის შედეგი მხოლოდ პოლიტიკური სლოგანით ვერ შეფასდება. მას შეუძლია ადგილობრივ წარმოებას დაცვა მისცეს, მაგრამ ინტეგრირებულ ავტოინდუსტრიაში ნაწილებიც გააძვიროს და ინფლაციას შეუწყოს ხელი. საბოლოო პასუხს მისცემს არა ერთი ვიზიტი, არამედ რამდენიმე წლის მონაცემი ფასებზე, სამუშაო ადგილებსა და წარმოების კონკურენტუნარიანობაზე.