ტრამპი ტარიფებს მიჩიგანის ავტოინდუსტრიის წარმატებად ასახელებს, ბიზნესი კი ხარჯების ზრდაზე საუბრობს

აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა მიჩიგანში General Motors-ის საწარმოს სტუმრობისას განაცხადა, რომ ტარიფებმა ამერიკული ავტომრეწველობა გააძლიერა და შტატის ეკონომიკა გააუმჯობესა. თუმცა ადგილობრივი ბიზნესები, ეკონომიკური მაჩვენებლები და მისი ზოგი მხარდამჭერიც უფრო რთულ სურათს აღწერს: იმპორტის გადასახადებმა წარმოებისა და ყოველდღიური ცხოვრების ხარჯები გაზარდა.

ტარიფი უცხოეთიდან შემოტანილ საქონელზე დაწესებული გადასახადია. მას საზღვარზე ამერიკული იმპორტიორი იხდის, შემდეგ კი ხარჯს პროდუქტის ფასში, საკუთარი მოგების შემცირებაში ან მომწოდებელთან მოლაპარაკებაში ანაწილებს. ამიტომ ტარიფი მხოლოდ უცხო ქვეყნისთვის გაგზავნილი ჯარიმა არ არის — მისი ნაწილი ადგილობრივ ბიზნესსა და მომხმარებელსაც ხვდება.

მიჩიგანის ავტომრეწველობა განსაკუთრებით მგრძნობიარეა, რადგან მანქანა ერთ ქვეყანაში თავიდან ბოლომდე აღარ მზადდება. ნაწილები აშშ-სა და კანადის საზღვარს წარმოების სხვადასხვა ეტაპზე რამდენჯერმე კვეთს. კანადურ ნაწილზე გადასახადი შეიძლება ამერიკაში აწყობილი ავტომობილის თვითღირებულებასაც ზრდიდეს, მიუხედავად იმისა, რომ საბოლოო პროდუქტზე ამერიკული ბრენდის სახელი წერია.

ტრამპის ადმინისტრაციამ კანადის წინააღმდეგ ახალი იმპორტის გადასახადები აამოქმედა და ზოგი საქონლისთვის 50%-იანი ტარიფიც დაგეგმა. ამავე დროს, ავტომწარმოებლებს ნაწილების გადასახადზე შეღავათი გაუგრძელა, რაც მიწოდების ჯაჭვის სირთულეს აღიარებს. GM-მა ვიზიტს პატივი უწოდა, თუმცა ავტომწარმოებლები დიდი ხანია ამბობენ, რომ ტარიფები მათ ხარჯს ზრდის.

ტარიფს გრძელვადიანი მიზანიც შეიძლება ჰქონდეს: კომპანიას ადგილობრივი ქარხნის აშენება აიძულოს და მიწოდების ჯაჭვი უცხოეთზე ნაკლებად დამოკიდებული გახადოს. მაგრამ ქარხნის აშენებას წლები სჭირდება, ხოლო მაღალი ფასი მომხმარებელს დაუყოვნებლივ ხვდება. პოლიტიკის შეფასება უნდა ეყრდნობოდეს ახალ სამუშაო ადგილებს, რეალურ ინვესტიციას, წარმოების მოცულობასა და ოჯახების დანახარჯს ერთად.

მოკლე შეჯამება: მიჩიგანის მაგალითი აჩვენებს, რომ ტარიფების შედეგი მხოლოდ პოლიტიკური განცხადებით ვერ შეფასდება. მათ შეუძლიათ ადგილობრივი წარმოება დაიცვან, მაგრამ ერთმანეთთან მჭიდროდ დაკავშირებულ ავტოინდუსტრიაში ნაწილებიც გააძვირონ და ინფლაცია გაზარდონ. შედეგის შესაფასებლად საჭიროა ფასების, სამუშაო ადგილებისა და წარმოების მოცულობის რამდენიმე წლის მონაცემი.