აშშ-მა 60 პარტნიორს ახალი ტარიფი დაუწესა — ცვლილება იმპორტის 99%-ს ეხება

აშშ-მა 60 სავაჭრო პარტნიორიდან შემოტანილ საქონელზე ახალი 10%-იანი და 12.5%-იანი ტარიფები დააწესა. ქვეყნები ამერიკული იმპორტის დაახლოებით 99%-ს წარმოადგენენ, ამიტომ გადაწყვეტილება ერთ კონკრეტულ სექტორს არ ეხება — ის გლობალური ვაჭრობის თითქმის მთელ ქსელში შედის. თეთრი სახლი ამბობს, რომ მიზეზი იძულებითი შრომით დამზადებული პროდუქტის წინააღმდეგ არასაკმარისი კონტროლია.

ახალი რეჟიმი სწორედ მაშინ ამოქმედდა, როცა დროებითი 10%-იანი მსოფლიო ტარიფის ვადა იწურებოდა. უზენაესმა სასამართლომ ადრე გააუქმა პრეზიდენტის მიერ საგანგებო უფლებამოსილებით დაწესებული ფართო ტარიფები და მთავრობას იმპორტიორებისთვის თანხის დაბრუნებაც დაეკისრა. ადმინისტრაციამ ახლა 1974 წლის Trade Act-ის 301-ე მუხლი გამოიყენა, რომელიც უსამართლო ან დისკრიმინაციული სავაჭრო პრაქტიკის წინააღმდეგ სანქციას უშვებს.

ტარიფი საზღვარზე უცხოურ კომპანიას პირდაპირ არ ეკისრება. გადასახადს ამერიკული იმპორტიორი იხდის, შემდეგ კი ხარჯის ნაწილს მომწოდებელთან ფასის შემცირებით, საკუთარი მოგების შემცირებით ან მომხმარებლისთვის ფასის გაზრდით ანაწილებს. ამიტომ ერთი და იგივე ტარიფი სხვადასხვა პროდუქტზე განსხვავებულად მოქმედებს. თუ ალტერნატიული მომწოდებელი ცოტაა, გაძვირება მომხმარებლამდე უფრო სწრაფად მიდის.

ზოგი პროდუქტი გამონაკლისში მოხვდა: მათ შორის ნავთობი, გაზი, სასუქი და ჩრდილოეთ ამერიკის USMCA შეთანხმების პირობების შესაბამისი საქონელი. ფოლადსა და ალუმინზე ცალკე ეროვნული უსაფრთხოების ტარიფები უკვე მოქმედებდა. ინდოეთმა კონტროლის გამკაცრების შემდეგ განაკვეთი 12.5%-დან 10%-მდე შეამცირა, რაც აჩვენებს, რომ სავაჭრო პარტნიორს პოლიტიკის შეცვლით უკეთესი პირობის მიღება შეუძლია.

ევროკავშირმა, ბრაზილიამ და სხვა პარტნიორებმა დასაბუთება გააპროტესტეს. ბრაზილია საპასუხო ზომასა და მსოფლიო სავაჭრო ორგანიზაციაში დავას განიხილავდა. უფლებადამცველები ამბობენ, რომ იძულებითი შრომა რეალური და მასშტაბური პრობლემაა — შრომის საერთაშორისო ორგანიზაციის ბოლო ფართო შეფასებით, 2021 წელს მსოფლიოში დაახლოებით 27.6 მილიონი ადამიანი იძულებით შრომობდა. კამათი იმაზეა, არის თუ არა ფართო ტარიფი მიზნობრივი და გამჭვირვალე გამოსავალი.

მოკლე შეჯამება: ახალი ამერიკული ტარიფები მსოფლიო იმპორტის თითქმის მთელ ნაკადს ეხება და იურიდიულად ძველი გაუქმებული რეჟიმის ჩანაცვლებას ცდილობს. ბიზნესისთვის მთავარი საკითხებია პროდუქტის წარმოშობის დამტკიცება, მომწოდებლის შეცვლა და დამატებითი ხარჯის ვინმეზე გადატანა. მომხმარებლისთვის შედეგი ფასში შეიძლება გამოჩნდეს, ხოლო ქვეყნებისთვის — საპასუხო ტარიფსა და ახალ მოლაპარაკებაში. პოლიტიკის წარმატება საბოლოოდ იმით შეფასდება, შემცირდება თუ არა იძულებითი შრომით შექმნილი საქონელი და არა მხოლოდ იმით, რამდენ გადასახადს შეაგროვებს აშშ.