Aberdeen-მა ფართოზოლოვანი ინტერნეტის პროექტზე £200 მილიონი დაკარგა

Aberdeen-ის ფონდმა ბრიტანული ფართოზოლოვანი ინტერნეტის მიმწოდებლის ჩავარდნაზე დაახლოებით 200 მილიონი ფუნტის ზარალი აღიარა. შემთხვევა აჩვენებს, რატომ შეიძლება ინფრასტრუქტურა სტაბილურ აქტივად ჩანდეს, მაგრამ ცუდმა ბიზნესმოდელმა მაინც მთელი ინვესტიცია დააზიანოს.

ახალი ბოჭკოვანი ქსელის აშენებას დიდი საწყისი კაპიტალი სჭირდება: ქუჩის გათხრა, კაბელი, ნებართვა და მომხმარებლის მიერთება. შემოსავალი კი მხოლოდ მაშინ მოდის, როცა საკმარისი ოჯახი რეალურად გამოიწერს მომსახურებას. ქსელის „გავლა“ და გადამხდელი კლიენტი ერთი რამ არ არის.

ბრიტანეთში ბევრი ალტერნატიული ოპერატორი ერთსა და იმავე უბნებში აშენებდა ქსელს. კონკურენციამ მომხმარებლის მოზიდვის ფასი გაზარდა და ზოგ კომპანიას მოსალოდნელზე ნაკლები აბონენტი დაუტოვა. მაღალი განაკვეთი პარალელურად ვალის მომსახურებას აძვირებდა.

ფონდისთვის ზარალი კითხვებს აჩენს შეფასებაზე და რისკის კონტროლზე. უნდა შემოწმდეს, რამდენად რეალისტური იყო აბონენტების პროგნოზი, რა ღირებულებით ეწერა აქტივი ანგარიშში და რამდენად სწრაფად ასახა მენეჯერმა გაუარესებული მდგომარეობა.

გაკვეთილი ფართოა: ინფრასტრუქტურის ფიზიკური არსებობა გარანტირებულ მოგებას არ ნიშნავს. პროექტის ღირებულებას მომხმარებლის მოთხოვნა, კონკურენცია, დაფინანსების ფასი და ქსელის გამოყენება ქმნის.

ინვესტორისთვის მნიშვნელოვანი საზომია ქსელთან რეალურად მიერთებული აბონენტების წილი. მაღალი დაფარვა და ცოტა გადამხდელი აბონენტი ნიშნავს, რომ ძვირი კაბელი აშენებულია, მაგრამ საკმარის ფულად ნაკადს ვერ ქმნის. ეს სხვაობა პროგნოზში თავიდანვე უნდა გამოჩნდეს.

გაყიდვის ან რესტრუქტურიზაციისას ფიზიკურ ქსელს ღირებულება მაინც შეიძლება ჰქონდეს კონკურენტისთვის, რომელსაც იმავე ქუჩის ხელახლა გათხრა აღარ დასჭირდება. თუმცა მყიდველი ფასს არსებული ვალის, შეკეთების ხარჯისა და აბონენტების რეალური რაოდენობის მიხედვით დააკლებს; მშენებლობაში დახარჯული თანხა ავტომატურად საბაზრო ღირებულება არ არის.

მოკლე შეჯამება: Aberdeen-ის დაახლოებით 200-მილიონფუნტიანი ზარალი ფართოზოლოვანი ინტერნეტის საჭიროებას კი არ უარყოფს, არამედ არარეალისტური ზრდისა და ძვირი დაფინანსების რისკს აჩვენებს. კარგი ქსელი მოგებას მხოლოდ მაშინ ქმნის, როცა საკმარისი ოჯახი ერთვება, კონკურენცია მართვადია და ვალის ფასი ფულად ნაკადს არ აჭარბებს.