ბრიტანეთმა British Steel ჩამოართვა ჩინელ მფლობელს — 4,000 სამუშაო ადგილი გადარჩა

ბრიტანეთის მთავრობამ British Steel ოფიციალურად სახელმწიფო საკუთრებაში გადაიყვანა, რათა სკანთორპის ქარხანა, 4,000 სამუშაო ადგილი და ქვეყანაში პირველადი ფოლადის წარმოება შეენარჩუნებინა. ნაბიჯი 15 თვის შემდეგ გადაიდგა, რაც მთავრობა ჩინელ მფლობელ Jingye-ს ქარხნის დახურვაში ხელს უშლიდა. პარლამენტმა სპეციალური კანონი მიიღო და საწარმოს მართვა სახელმწიფომ საბოლოოდ ჩაიბარა.

სკანთორპში ბრიტანეთის ბოლო ღუმელია, რომელიც რკინის მადნიდან ახალ, ანუ პირველად ფოლადს აწარმოებს. ეს მასალა რკინიგზას, მშენებლობასა და თავდაცვას სჭირდება. თუ საწარმო დაიხურებოდა, ქვეყანა ამ კატეგორიაში სრულად იმპორტზე გახდებოდა დამოკიდებული. კრიზისის ან სავაჭრო შეზღუდვის დროს უცხოური მიწოდება შეიძლება გაძვირდეს ან საერთოდ შეწყდეს, ამიტომ მთავრობამ საკითხი ეროვნულ უსაფრთხოებად ჩათვალა.

Jingye იურიდიულად მფლობელი იყო, თუმცა ოპერაციულ მართვას უკვე სახელმწიფო მოხელეები ახორციელებდნენ. ახლა დამოუკიდებელი შემფასებელი გადაწყვეტს, ეკუთვნის თუ არა ჩინურ კომპანიას კომპენსაცია და რა ოდენობით. მთავრობა ამბობს, რომ მოლაპარაკებით ისეთ შეთანხმებას ვერ მიაღწია, რომელიც ქარხნის მომავალსაც დაიცავდა და გადასახადის გადამხდელის ინტერესსაც. Jingye კი ამტკიცებს, რომ აქტივი ძვირად ფასობს.

ნაციონალიზაცია ქარხნის ფინანსურ პრობლემას ავტომატურად არ აგვარებს. ძველი ღუმელები განახლებას საჭიროებს, ხოლო ნაკლებად დამაბინძურებელ ელექტროღუმელებზე გადასვლა სავარაუდოდ მილიარდ ფუნტზე მეტი დაჯდება. ელექტროღუმელი ძირითადად ჯართს დნობით ამუშავებს და ნაკლებ ნახშირბადს გამოყოფს, მაგრამ პროდუქტების ყველა ტიპისთვის იგივე შესაძლებლობა არ აქვს. ამიტომ ტექნოლოგიური არჩევანი წარმოების მომავალ პროფილს განსაზღვრავს.

სახელმწიფოს ორი ამოცანა აქვს: სამუშაო ადგილებისა და სტრატეგიული წარმოების დაცვა, შემდეგ კი ბიზნესის კომერციულად მდგრადად ქცევა. თუ ქარხანა მუდმივად დიდ სუბსიდიას მოითხოვს, ხარჯს გადასახადის გადამხდელი ატარებს. თუ ინვესტიცია თანამედროვე, დაბალნახშირბადიან საწარმოებას შექმნის, ქვეყანა იმპორტის რისკს შეამცირებს და ადგილობრივ მომწოდებლებსაც სამუშაოს შეუნარჩუნებს.

მოკლე შეჯამება: British Steel-ის ნაციონალიზაცია წარმოების დაკარგვას დღეს აჩერებს, მაგრამ საბოლოო გამარჯვება ჯერ არ არის. 4,000 სამუშაო ადგილი და სტრატეგიული ფოლადი შენარჩუნდა, ახლა კი საჭიროა მილიარდიანი მოდერნიზაციის დაფინანსება, კომპენსაციის გადაწყვეტა და რენტაბელობის გეგმა. წარმატება განისაზღვრება არა საკუთრების ფორმით, არამედ იმით, შეძლებს თუ არა ქარხანა კონკურენტულ ფასად თანამედროვე ფოლადის წარმოებას მუდმივი სახელმწიფო დახმარების გარეშე.