ECB-მ განაკვეთი 2.25%-მდე გაზარდა, მაგრამ ივლისში პაუზას უკვე განიხილავს

ევროპულმა ცენტრალურმა ბანკმა ძირითადი საპროცენტო განაკვეთი 0.25 პროცენტული პუნქტით, 2.25%-მდე გაზარდა. ეს 2023 წლის შემდეგ პირველი ზრდა და მანამდე დაწყებული შემცირების მიმართულების შეცვლა იყო. გადაწყვეტილების მთავარი მიზეზი ენერგიის ფასებით გაძლიერებული ინფლაციური ზეწოლა გახდა.

ცენტრალური ბანკის ძირითადი ამოცანა ფასების სტაბილურობის დაცვაა. მაღალი განაკვეთი სესხს აძვირებს, მოხმარებასა და ინვესტიციას ანელებს და ფასების სწრაფ ზრდას ამცირებს. გავლენა მყისიერი არ არის: გადაწყვეტილებას ეკონომიკაში გადასასვლელად თვეები სჭირდება, ამიტომ ბანკმა მომავალი ინფლაციაც უნდა შეაფასოს და არა მხოლოდ დღევანდელი მაჩვენებელი.

ენერგიის გაძვირება რთული შემთხვევაა, რადგან ცენტრალური ბანკი ნავთობსა და გაზს ვერ აწარმოებს. მას შეუძლია შეამციროს რისკი, რომ ენერგიის ერთჯერადი შოკი სხვა ფასებსა და ხელფასებში გამყარდეს. თუ ბიზნესი და მუშაკები ხანგრძლივ ინფლაციას ელიან, ისინი ფასებსა და ხელფასებს წინასწარ ზრდიან და დროებითი პრობლემა უფრო მუდმივი ხდება.

ამავე დროს, ევროპის ეკონომიკა სუსტი იყო. ძვირი კრედიტი ოჯახებს იპოთეკას უძვირებს, კომპანიებს კი ახალი ქარხნის, აღჭურვილობისა და სამუშაო ადგილების დაფინანსებას ურთულებს. სწორედ ამიტომ მმართველები ივლისში პაუზას განიხილავდნენ: მათ სურდათ ენახათ, ნავთობის ფასი და ინფლაცია როგორ შეიცვლებოდა და ეკონომიკა რამდენ ზეწოლას გაუძლებდა.

პაუზა განაკვეთის დაუყოვნებლივ შემცირებას არ ნიშნავს. ბანკს შეუძლია 2.25% შეინარჩუნოს და ახალი მონაცემების მიხედვით შემდეგი ნაბიჯი გადაწყვიტოს. ფინანსური ბაზრები ყურადღებით დააკვირდებიან ინფლაციის მოლოდინს, ხელფასებს, ზრდასა და ენერგიის ფასებს, რადგან თითოეული მათგანი მომავალ სესხებსა და ვალუტის კურსზე მოქმედებს.

მოკლე შეჯამება: ECB-მ ინფლაციის განახლებული საფრთხის გამო მონეტარული პოლიტიკა გაამკაცრა, მაგრამ ავტომატური ზრდების სერია არ დაუწყია. ივლისის შესაძლო პაუზა აჩვენებს, რომ ბანკი ორ რისკს ერთდროულად მართავს — ფასების გახანგრძლივებულ ზრდასა და ზედმეტად ძვირი ფულით ეკონომიკის კიდევ უფრო დასუსტებას.