ყაზახეთის ნავთობმწარმოებლები კასპიის ახალ საექსპორტო მარშრუტს სწავლობენ

ყაზახეთში მომუშავე ნავთობმწარმოებლები რუსეთის გვერდის ავლით კასპიის ზღვის გავლით საექსპორტო გზის ტექნიკურ შესაძლებლობას სწავლობენ, Nikkei Asia-ს ახალი რეპორტაჟის მიხედვით. საუბარია შეფასებაზე და არა უკვე დამტკიცებულ მშენებლობაზე ან დამატებით გაყიდულ ნავთობზე.

ყაზახეთის ნავთობის დიდი ნაწილი დღეს Caspian Pipeline Consortium-ის მილსადენით რუსეთის შავი ზღვის სანაპირომდე მიდის. ბოლო პერიოდში ამ მიმართულების შეფერხებებმა მწარმოებლებს სხვა გასასვლელების მოძებნა აიძულა.

კასპიის ალტერნატივა ნავთობის ყაზახური პორტიდან გემებით აზერბაიჯანში გადატანას, შემდეგ კი კავკასიის მილსადენებით ან რკინიგზით გაგრძელებას გულისხმობს. მარშრუტის ტექნიკური და კომერციული დეტალები საბოლოოდ შეთანხმებული არ არის.

ყაზახეთის სახელმწიფო ენერგოკომპანია KazMunayGas ამ ქვეყნის ექსპორტში მნიშვნელოვან როლს ასრულებს, ხოლო საერთაშორისო კერძო მწარმოებლებს საკუთარი საბადოების სტაბილური ბაზრებამდე მიტანა სჭირდებათ. არსებული შეთანხმებები ბაქო–თბილისი–ჯეიჰანის გზით ნაკადების ზრდასაც ითვალისწინებს.

Interfax-ის მიხედვით, ყაზახეთსა და აზერბაიჯანს ამ მიმართულებით წლიურად 2.2 მილიონ ტონამდე მიწოდების ზრდა აქვთ განხილული. ეს ციფრი მთელი ყაზახური ექსპორტის ჩანაცვლებას ვერ უზრუნველყოფს და კონკრეტული ახალი პროექტის დამტკიცებულ სიმძლავრესაც არ ნიშნავს.

მწარმოებლებისთვის სარგებელი ერთ დერეფანზე დამოკიდებულების შემცირებაა; პორტებისა და ლოგისტიკური კომპანიებისთვის კი შესაძლო დამატებითი ტვირთი. მაგრამ გემების რაოდენობა, ტერმინალების ტევადობა და დამატებითი სატრანსპორტო ხარჯი პროექტის ეკონომიკას განსაზღვრავს.

რისკებია მაღალი კაპიტალური ხარჯი, ნავთობის განსხვავებული ხარისხის შერევა და კასპიის საზღვაო ოპერაციების შეზღუდვები. სანამ კვლევის შედეგი, პარტნიორები და დაფინანსება არ გამოცხადდება, ახალი გზა მხოლოდ შესაძლებლობად რჩება.

მოკლე შეჯამება: ყაზახეთის ნავთობმწარმოებლები კასპიის ალტერნატიულ საექსპორტო გზას იკვლევენ. მისი განხორციელება და მასშტაბი პორტების სიმძლავრის, ხარჯებისა და საბოლოო ინვესტიციის გადაწყვეტილებაზეა დამოკიდებული.