ფედმა განაკვეთი არ გაზარდა, მაგრამ ამერიკის სესხი 19 წლის მაქსიმუმამდე გაძვირდა

აშშ-ის ფედერალურმა რეზერვმა ძირითადი საპროცენტო განაკვეთი ზედიზედ მეხუთე სხდომაზე 3.5%–3.75%-ის დიაპაზონში დატოვა. გადაწყვეტილების შემდეგ 30-წლიანი სახელმწიფო ობლიგაციის შემოსავლიანობა 14 საბაზისო პუნქტით, თითქმის 5.24%-მდე ავიდა — 19 წლის ყველაზე მაღალ ნიშნულზე. ბაზარმა ეს სიგნალად მიიღო, რომ გრძელვადიანი სესხი შეიძლება ძვირი დარჩეს.

ობლიგაციის შემოსავლიანობა პრაქტიკულად ის პროცენტია, რომელსაც ინვესტორი მთავრობისთვის ფულის სესხების სანაცვლოდ ითხოვს. როცა ინვესტორი მაღალ ინფლაციას ან დიდ სახელმწიფო ვალს ელის, უფრო მაღალ ანაზღაურებას ითხოვს და ობლიგაციის ფასი ეცემა. ეს განაკვეთი იპოთეკის, კორპორაციული სესხისა და სხვა გრძელვადიანი დაფინანსების ფასზეც მოქმედებს.

ფედის თავმჯდომარე კევინ უორში ამბობდა, რომ ცენტრალური ბანკი 2%-იან ინფლაციის მიზანს არ დათმობდა. ივნისში ინფლაცია 3.5%-მდე შემცირდა, მაგრამ აშშ–ირანის ზავის დასრულებამ ნავთობის ფასი ხელახლა გაზარდა. ბანკს ორი რისკი ჰქონდა: განაკვეთის ზრდა ეკონომიკას ზედმეტად შეანელებდა, უცვლელი პოლიტიკა კი ფასების ახალ ტალღას შეიძლება ვერ შეკავებოდა.

კომიტეტში ერთიანობა არ ყოფილა. გადაწყვეტილება 9 ხმით 3-ის წინააღმდეგ მიიღეს და სამ წევრს განაკვეთის მეოთხედი პუნქტით ზრდა სურდა. განსხვავებული ხმა აჩვენებს, რომ ინფლაციის საფრთხე უკვე თეორიული აღარ იყო. შეხვედრამდე ბაზარი სექტემბერში ზრდას თითქმის სრულად ელოდა, გადაწყვეტილების შემდეგ კი შესაბამისი ალბათობა დაახლოებით 57%-მდე ჩამოვიდა.

საფონდო ბაზარიც დაეცა: S&P 500 1.5%-ით, Dow Jones 2.2%-ით და Nasdaq 1.7%-ით შემცირდა. მაღალი შემოსავლიანობა კომპანიების მომავალ მოგებას დღევანდელ ღირებულებაში უფრო ნაკლებად ფასეულს ხდის და ვალის მომსახურებას აძვირებს. განსაკუთრებით მგრძნობიარეა უძრავი ქონება, მცირე ბიზნესი და ისეთი სწრაფად მზარდი კომპანია, რომელიც მოგებაზე ადრე დიდ კაპიტალს ხარჯავს.

მოკლე შეჯამება: ფედმა განაკვეთი არ შეცვალა, მაგრამ ბაზარზე სესხის ფასი მაინც გაიზარდა. ეს გვაჩვენებს, რომ ცენტრალური ბანკი ყველა საპროცენტო განაკვეთს პირდაპირ ვერ აკონტროლებს — გრძელვადიან ფასს ინფლაციისა და ვალის შესახებ ინვესტორთა მოლოდინიც განსაზღვრავს. ოჯახისა და ბიზნესისთვის მთავარი იქნება, დაიწყებს თუ არა ინფლაცია მდგრად შემცირებას და შეძლებს თუ არა ფედი ფასების შეკავებას ეკონომიკის მკვეთრი დაზიანების გარეშე.