ნავთობი ერთ დღეში 9%-ით გაიაფდა — აშშ–ირანის პაუზამ Brent $88-ზე ქვემოთ ჩამოიყვანა

მსოფლიო ბაზარზე ნავთობი ერთ დღეში მკვეთრად გაიაფდა: Brent-ის ფასი თავდაპირველად დაახლოებით 9%-ით დაეცა და ბარელზე 88 დოლარს ჩამოსცდა. მხოლოდ წინა კვირაში ფასი 100 დოლარამდე იყო ასული. ასეთი სწრაფი ცვლილება მას შემდეგ მოხდა, რაც აშშ-მ და ირანმა 13-დღიანი დაპირისპირების შემდეგ სამხედრო მოქმედებები შეაჩერეს და დიპლომატიური შეთანხმების იმედი გაჩნდა.

ფასის მთავარი მამოძრავებელი ჰორმუზის სრუტე იყო. ეს ვიწრო საზღვაო გზა სპარსეთის ყურეს ღია ოკეანესთან აკავშირებს და მსოფლიოს ნავთობისა და თხევადი გაზის მნიშვნელოვანი ნაწილი სწორედ აქ გადის. თუ სრუტეში გემების მოძრაობა ფერხდება, ბაზარი მომავალი დეფიციტის შიშით ნავთობს აძვირებს. როცა შეტევის ალბათობა მცირდება, ეს დამატებითი „ომის ფასი“ სწრაფად ქრება.

შეჩერება ჯერ მშვიდობის საბოლოო შეთანხმებას არ ნიშნავდა. ამიტომ ბაზარი ერთდროულად ორ სცენარს აფასებდა: მოლაპარაკება თუ გაგრძელდებოდა, მიწოდების მარშრუტი თანდათან ნორმალიზდებოდა; ახალი თავდასხმა კი ფასს ისევ ზემოთ აიყვანდა. ენერგეტიკულ ბაზარზე მოლოდინი ხშირად ფიზიკურ ცვლილებაზე ადრე მოქმედებს, რადგან მოვაჭრე წინასწარ ყიდულობს ან ყიდის იმ რისკის მიხედვით, რომელიც რამდენიმე კვირაში შეიძლება რეალობად იქცეს.

ნავთობის გაიაფება მხოლოდ ბენზინგასამართ სადგურს არ ეხება. საწვავი ტრანსპორტის, ავიაციის, სოფლის მეურნეობისა და ქარხნის ხარჯში შედის, ამიტომ ენერგიის იაფი ფასი დროთა განმავლობაში ინფლაციას ამცირებს. ბრიტანეთში სახელმწიფო ობლიგაციების შემოსავლიანობაც დაეცა, რადგან ინვესტორებმა ფასების მომავალი ზრდის უფრო მცირე რისკი დაინახეს. ოჯახებისთვის ეს სესხისა და ყოველდღიური ხარჯის ზეწოლის შემსუბუქების შანსია.

სხვა მხარეს არიან BP, Shell და ნავთობის ექსპორტიორი ქვეყნები. მათთვის დაბალი ფასი შემოსავალსა და მოგებას ამცირებს, განსაკუთრებით მაშინ, როცა ძვირი ახალი პროექტი აქვთ დასაფინანსებელი. ავიაკომპანიას, გადამზიდავსა და ქიმიურ მწარმოებელს კი იგივე ცვლილება ხარჯს უმცირებს. ამიტომ ერთი საბაზრო მოძრაობა სხვადასხვა ბიზნესზე სრულიად საპირისპიროდ მოქმედებს და ხელმძღვანელს მხოლოდ headline ფასი არ უნდა ეყოს.

მოკლე შეჯამება: 9%-იანი ვარდნა აჩვენებს, რამდენად დიდი ნაწილი ჰქონდა ნავთობის 100-დოლარიან ფასში სამხედრო რისკს და არა მხოლოდ რეალურ მოთხოვნას. პაუზა მომხმარებელსა და იმპორტიორ ქვეყანას შვებას აძლევს, მაგრამ შედეგი მდგრადი მხოლოდ მაშინ გახდება, თუ ჰორმუზში უსაფრთხო გადაადგილება აღდგება და პოლიტიკური შეთანხმება გაგრძელდება. ბიზნესისთვის სწორი მიდგომაა რამდენიმე ფასის სცენარი შეინარჩუნოს და ერთდღიანი გაიაფება მუდმივ ახალ ნორმად არ ჩათვალოს.